Internet pozwala na szybkie publikowanie opinii i informacji docierających do szerokiego grona odbiorców. Swoboda wypowiedzi nie oznacza jednak możliwości bezkarnego rozpowszechniania treści naruszających dobre imię innych osób. Zniesławienie w internecie może prowadzić zarówno do odpowiedzialności karnej, jak i cywilnej.
W przypadku pojawienia się krzywdzących treści istotne jest szybkie zabezpieczenie dowodów oraz ustalenie, jakie środki prawne mogą znaleźć zastosowanie.
Czym jest zniesławienie w internecie?
Zniesławienie, nazywane również pomówieniem, zostało uregulowane w art. 212 Kodeksu karnego. Polega na pomówieniu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego ze względu na stanowisko, zawód lub rodzaj działalności.
Pomówienie w internecie może pojawić się między innymi w komentarzu, wpisie w mediach społecznościowych, poście na forum czy internetowej recenzji. Publikowane informacje mogą szybko dotrzeć do wielu odbiorców, co zwiększa potencjalne skutki naruszenia.
Nie każdy negatywny wpis będzie jednak zniesławieniem. Konieczne jest rozróżnienie pomówienia od krytyki, wyrażenia nieprzychylnej opinii czy zniewagi. Znaczenie mają treść wypowiedzi, jej kontekst oraz okoliczności publikacji.
Również obraźliwe komentarze w internecie mogą prowadzić do naruszenia dóbr osobistych, nawet jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki odpowiedzialności za zniesławienie. Prawo cywilne chroni między innymi cześć człowieka, dlatego w konkretnej sprawie możliwe może być skorzystanie z różnych środków ochrony.
Co zrobić po znalezieniu pomówienia w internecie?
W pierwszej kolejności warto zabezpieczyć dowody. Treść opublikowana w internecie może zostać zmieniona albo usunięta, co może utrudnić późniejsze wykazanie naruszenia.
Przydatne są przede wszystkim zrzuty ekranu przedstawiające wypowiedź wraz z jej kontekstem, datą publikacji oraz nazwą profilu lub konta. Warto również zachować adres strony internetowej i inne dostępne informacje dotyczące autora wpisu.
Następnie należy ocenić charakter wypowiedzi. Nie każda przykra lub krytyczna treść uzasadnia wszczęcie postępowania. Istotne jest ustalenie, czy doszło do zniesławienia, zniewagi, naruszenia dóbr osobistych lub innego rodzaju naruszenia prawa. Od tej oceny zależy wybór dalszego sposobu działania.
Zniesławienie – gdzie zgłosić i jak założyć sprawę?
Osoby poszukujące informacji, zniesławienie gdzie zgłosić, powinny wiedzieć, że przestępstwo określone w art. 212 Kodeksu karnego jest co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego. Pokrzywdzony może skierować prywatny akt oskarżenia do właściwego sądu.
Możliwe jest również złożenie na policji ustnej albo pisemnej skargi. Na żądanie pokrzywdzonego policja przyjmuje skargę, a następnie przesyła ją do właściwego sądu. W razie potrzeby może również zabezpieczyć dowody.
W przypadku wątpliwości, jak założyć sprawę o zniesławienie w internecie, podstawowe znaczenie ma wcześniejsze zgromadzenie materiałów potwierdzających publikację. W prywatnym akcie oskarżenia należy wskazać osobę oskarżoną, zarzucany jej czyn oraz dowody, na których opiera się oskarżenie.
Sytuacja może być bardziej skomplikowana, jeśli autor korzysta z anonimowego profilu. Brak imienia i nazwiska przy wpisie nie oznacza jednak automatycznie, że podjęcie działań prawnych jest niemożliwe. W takich przypadkach istotne może być ustalenie danych pozwalających na identyfikację autora.
Pozew o zniesławienie czy prywatny akt oskarżenia?
Określenie pozew o zniesławienie jest często stosowane potocznie, jednak postępowanie karne i cywilne należy od siebie odróżnić. W sprawie karnej dotyczącej art. 212 Kodeksu karnego zasadniczo składa się prywatny akt oskarżenia.
Droga cywilna może natomiast służyć ochronie dóbr osobistych. Jeżeli dobro osobiste jest zagrożone cudzym działaniem, można żądać jego zaniechania. Gdy doszło już do naruszenia, możliwe jest między innymi domaganie się podjęcia działań potrzebnych do usunięcia jego skutków, np. złożenia odpowiedniego oświadczenia.
W określonych przypadkach można również dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Jeżeli naruszenie spowodowało szkodę majątkową, możliwe może być dochodzenie jej naprawienia.
Wybór między drogą karną a cywilną powinien uwzględniać charakter publikacji, dostępne dowody i oczekiwany rezultat. Pomoc adwokata może obejmować ocenę treści wpisu, ustalenie odpowiedniego sposobu działania, przygotowanie pism oraz reprezentację w postępowaniu.
Przy zniesławieniu w internecie znaczenie ma czas reakcji. Wpis może zostać usunięty lub zmieniony, dlatego przed podjęciem dalszych kroków warto przede wszystkim prawidłowo zabezpieczyć dostępne dowody.